Η Άλωση της Τριπολιτσάς και το νέο-οθωμανικό αφήγημα. Μια στατιστική προσέγγιση των απωλειών της πολιορκίας

 

"Πόλεμος της Τριπολιτζάς και των πέριξ αυτής χωρίων" 

(Πίνακας Π.Ζωγράφου - Ι. Μακρυγιάννη (Αθήνα, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο

του Χρόνη Βάρσου

Φιλολόγου - Ιστορικού ερευνητή

Μ.Α Νεώτερης & Σύγχρονης Ιστορίας 

Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφου 

 

Συμπληρώνονται 205 χρόνια φέτος από την Άλωση της Τριπολιτσάς στις 23 Σεπτεμβρίου 1821, την μεγάλη νίκη και το αποφασιστικό χτύπημα των Ελλήνων υπό την ηγεσία του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στην καρδιά της οθωμανικής ισχύος στον Μοριά. 

Στην 204^η επέτειο πέρυσι γίναμε μάρτυρες για άλλη μια χρονιά των ψυχωτικών – έως τα όρια του γελοίου – τουρκικών αντιδράσεων που κορυφώθηκαν με την πορεία «διαμαρτυρίας» στο ελληνικό προξενείο Αδριανουπόλεως από λιγοστούς «εκπροσώπους» της οργάνωσης με το ευφάνταστο όνομα «Τούρκοι των Βαλκανίων». Οι συγκεντρωθέντες διαμαρτύρονταν για τη «γενοκτονία» που διεπράχθη πριν από 204 χρόνια στην Τρίπολη από τους Έλληνες επαναστάτες και τον Κολοκοτρώνη με θύματα - 40.000 κατ’ αυτούς - «αθώους αμάχους μουσουλμάνους»!

Η απόβαση του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο. Μια προσπάθεια αξιολόγησης της αιγυπτιακής εισβολής

Ιμπραήμ πασάς 1789-1848

Του Χρόνη Βάρσου

Φιλολόγου – Ιστορικού Ερευνητή

Μ.Α Νεώτερης & Σύγχρονης Ιστορίας Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφου

  

 Το παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του cognoscoteam.gr

https://cognoscoteam.gr/archives/49278

 Έχουν περάσει 201 χρόνια από τις 12 Φεβρουαρίου 1825 όταν τα αιγυπτιακά στρατεύματα του Ιμπραήμ αποβιβάστηκαν στην Πελοπόννησο αντιπροσωπεύοντας μια πρωτόγνωρη και θανάσιμη απειλή για την Επανάσταση. Η αιγυπτιακή εισβολή εν μέσω χειμώνα, o «αφρικανικός σιμούν», όπως εμφατικά χαρακτηρίστηκε από τον ιστορικό Απόστολο Βακαλόπουλο, αιφνιδίασε και απείλησε σοβαρά τους Έλληνες με ολοκληρωτική ήττα. Με αφορμή την εκστρατεία του Ιμπραήμ στον Μοριά, τα τελευταία χρόνια έχει προβληθεί έντονα ένα κυρίαρχο αφήγημα περί «καταστολής και ήττας της ελληνικής Επανάστασης» από τον Αιγύπτιο στρατηγό που οδήγησε το 1827 στην ευρωπαϊκή παρέμβαση «σωτηρίας» των Ελλήνων στο Ναβαρίνο από τους «φιλάνθρωπους» συμμάχους. Μια όμως ψύχραιμη μελέτη και αξιολόγηση της τετραετούς σχεδόν αιγυπτιακής εκστρατείας στον Μοριά (12 Φεβρουαρίου 1825 – 23 Σεπτεμβρίου 1828) με βάση τα πραγματικά επιχειρησιακά της αποτελέσματα, οδηγεί στην εξαγωγή τελείως διαφορετικών συμπερασμάτων όσον αφορά όχι προφανώς τη δεδομένη επικινδυνότητα και το μέγεθος της αιγυπτιακής παρέμβασης αλλά το κατά πόσον αυτή επέφερε ή όχι την καταστολή της Επανάστασης.

Φεβρουάριος - Σεπτέμβριος 1821: Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης και η Επανάσταση στη Μολδοβλαχία

 

 

του ΧΡΟΝΗ ΒΑΡΣΟΥ

Φιλολόγου-Ιστορικού ερευνητή

ΜΑ Νεώτερης & Σύγχρονης Ιστορίας Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφου.

 

 Το παρόν άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "ΝΕΟΣ ΕΡΜΗΣ Ο ΛΟΓΙΟΣ" (τεύχος 27, Μαΐου 2024)

Η Επανάσταση στις Ηγεμονίες της Μολδαβίας και της Βλαχίας τον Φεβρουάριο του 1821 αποτέλεσε την πρώτη φάση του Αγώνα της Εθνικής Παλιγγενεσίας με στόχο να συσπειρώσει τους υπόδουλους βαλκανικούς λαούς σ΄ ένα μέτωπο ενάντια στη μακραίωνη οθωμανική καταπίεση. Ταυτόχρονα θα δημιουργούσε έναν μεγάλο αντιπερισπασμό στη βόρεια Βαλκανική που σε συνδυασμό με τον εν εξελίξει πόλεμο της Πύλης με τον αποστάτη Αλή πασά στην Ήπειρο και το ανοιχτό μέτωπο με την Περσία στα ανατολικά, θα διαμόρφωνε τις κατάλληλες συνθήκες για την επιτυχία της Επανάστασης που επρόκειτο να ξεσπάσει τον Μάρτιο στην κυρίως Ελλάδα. 

18-24 Νοεμβρίου 1826: Η μάχη της Αράχωβας. Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης συντρίβει τους Τουρκαλβανούς του Μουστάμπεη Κιαφεζέζη

 

 

ο Καραϊσκάκης στην Αράχωβα (πίνακας του Πέτερ φον Ες)

Σαν σήμερα συμπληρώνονται 199 χρόνια από τη λήξη της 7μερης μάχης της Αράχωβας (18-24 Νοεμβρίου 1826) και την εμβληματική νίκη του Γεωργίου Καραϊσκάκη επί ενός εξαιρετικά επίλεκτου σώματος 2.200 Τουρκαλβανών υπό τον ικανότατο Μουστάμπεη Κιαφεζέζη με τη σχεδόν πλήρη εξόντωσή του. Η έναρξη της εκστρατείας του Καραϊσκάκη από την Αττική στη Στερεά από τις 25 Οκτωβρίου 1826, είχε ως στόχο να ανακουφιστεί η Ακρόπολη, πολιορκημένη από τις δυνάμεις του Ρεσίτ πασά Κιουταχή ήδη από τις 3 Αυγούστου 1826, και να διακοπεί η οδός ανεφοδιασμού των Τούρκων στην Αττική από τη Λάρισα και τη Λαμία. Η νίκη στην Αράχωβα αποτέλεσε την πρώτη μεγάλη ελληνική επιτυχία μετά την ηρωική Έξοδο και την πτώση του Μεσολογγίου στις 10-12 Απριλίου 1826 και μετέτρεψε σύντομα τον Κιουταχή, από πολιορκητή της Ακρόπολης, σε πολιορκούμενο εντός της Αττικής.

Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΤΟ 1828-1829. Μια συνοπτική παρουσίαση των κυριοτέρων πολεμικών επιχειρήσεων

Με τη ευφυή του πολιτική ο Ιωάννης Καποδίστριας (1776-1831) αναδιοργάνωσε πλήρως τον ελληνικό στρατό και το ναυτικό και με επιδέξιους διπλωματικούς χειρισμούς πέτυχε την απελευθέρωση της Στερεάς και τη διεύρυνση των συνόρων μέχρι τη γραμμή Αμβρακικού - Παγασητικού.

    

 του ΧΡΟΝΗ ΒΑΡΣΟΥ

Φιλολόγου-Ιστορικού ερευνητή

ΜΑ Νεώτερης & Σύγχρονης Ιστορίας Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφου 

 

Το παρόν άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Στρατιωτική Ιστορία (τεύχος 313, Σεπτεμβρίου 2023)

       Η τεράστια πολεμική προσπάθεια που κατεβλήθη από τους Έλληνες την περίοδο 1828-1829 συχνά παραγνωρίζεται και αποσιωπάται χάριν του μυθεύματος της ξένης παρέμβασης και «σωτηρίας». Μετά τη ναυμαχία του Ναβαρίνου το μελλοντικό αυτόνομο ελληνικό κράτος κινδύνευε να περιοριστεί αποκλειστικά στην Πελοπόννησο. Με την έλευση του Καποδίστρια και την κατάλληλη στρατιωτική ανασυγκρότηση και πολεμική προπαρασκευή, ύστερα από επίμονους και αιματηρούς αγώνες δύο ετών, απελευθερώθηκε η Στερεά μέχρι τον Σπερχειό ποταμό. Το εγχείρημα δεν ήταν καθόλου εύκολο, δεδομένου ότι οι τουρκικές φρουρές στην περιοχή ήταν εξαιρετικά ισχυρές και η βρετανική διπλωματία αντιδρούσε σφόδρα στην επέκταση των ελληνικών συνόρων βορείως του Ισθμού. Εν τούτοις οι αλλεπάλληλες στρατιωτικές νίκες των Ελλήνων, οι εξαιρετικοί διπλωματικοί χειρισμοί του κυβερνήτη και η αξιοποίηση του ρωσσοτουρκικού πολέμου που ξέσπασε τον Απρίλιο του 1828, δημιούργησαν τις προϋποθέσεις για την ενσωμάτωση του συνόλου της Στερεάς στο ανεξάρτητο πλέον ελληνικό κράτος.

 

1823: Η πεντάμηνη εκστρατεία του Μουσταή πασά της Σκόδρας. Η Αλβανική πλημμυρίδα απειλεί τη δυτική Ελλάδα.

 

Ο θάνατος του Μάρκου Μπότσαρη. Πίνακας του Ludovico Lipparini

του Χρόνη Βάρσου

Φιλολόγου - Ιστορικού ερευνητή

 Το παρόν άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Στρατιωτική Ιστορία (τεύχος 236, Σεπτεμβρίου 2016)

Πρόλογος

Συχνά, στην παρουσίαση του αγώνα της παλιγγενεσίας, το 1823, τρίτο έτος της επανάστασης, υπάρχει η τάση να υποβαθμίζεται αρκετά, τόσο σε επίπεδο χερσαίων όσο και ναυτικών επιχειρήσεων. Σημειώνεται λοιπόν ένα κενό ενδιαφέροντος όσον αφορά την περίοδο από την θριαμβευτική καταστροφή της στρατιάς του Δράμαλη (Φθινόπωρο 1822) μέχρι την απόβαση του Ιμπραήμ στο Μοριά (Φεβρουάριος 1825). Εν τούτοις, το έτος αυτό χαρακτηρίστηκε από την ταυτόχρονη εισβολή τουλάχιστον 5 οθωμανικών εκστρατευτικών σωμάτων, παράλληλα με τον στόλο, με στόχο την άγρια καταστολή των «ραγιάδων». Σημαντικότερη από όλες ήταν αυτή του Μουσταή, φιλόδοξου Αλβανού ηγεμόνα του πασαλικίου της Σκόδρας, το καλοκαίρι του 1823 που απείλησε σοβαρά τους Έλληνες με πλήρη καταστροφή.

Οι μάχες Αγίας Μαρίνας - Υπάτης. Οι ανεπιτυχείς προσπάθειες απόκρουσης του Δράμαλη στη Φθιώτιδα τον Απρίλιο-Ιούνιο του 1822

 

Σύγχρονη άποψη της πόλεως της Στυλίδος

του Χρόνη Βάρσου

Φιλολόγου - Ιστορικού ερευνητή

 Το παρόν άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Στρατιωτική Ιστορία (τεύχος 268, Ιουλίου 2019)

Πρόλογος

Η πτώση του Αλή πασά στις αρχές του 1822 διαμόρφωσε νέα δεδομένα για την Ελληνική Επανάσταση καθώς αποδέσμευσε χιλιάδες σουλτανικού στρατού για επιχειρήσεις στη νότια Ελλάδα. Η περιοχή της Λαμίας, αποτέλεσε την προωθημένη βάση συγκέντρωσής τους πριν την κάθοδο στην Πελοπόννησο. Η αναχαίτιση της εκστρατείας του Δράμαλη, εκτός από δύσκολο στρατιωτικό εγχείρημα, υπονομεύτηκε έντονα και από τα ακραία πολιτικά πάθη που εκδηλώθηκαν.

 Εισαγωγή

 Το τέλος του 1821, σημαδεύτηκε από τη σταθεροποίηση της επανάστασης στη Ρούμελη, τον Μοριά και το συντριπτικό τμήμα της νησιωτικής Ελλάδας, αν εξαιρέσει κανείς τα μεγάλα νησιά του ανατολικού Αιγαίου. Όλες οι προσπάθειες του σουλτάνου Μαχμούτ Β΄ (1808-1839), ναυτικές και χερσαίες, είχαν αποτύχει παταγωδώς. Με στραμμένη την προσοχή της στο μέτωπο της Ηπείρου εναντίον του Αλή πασά που είχε εμπλέξει, ήδη από τον Ιούλιο του 1820, δεκάδες χιλιάδες οθωμανικού στρατού, την πολεμική εμπλοκή στα ανατολικά σύνορα με τη σιϊτική Περσία και τον φόβο ενός ακόμη ρωσο-τουρκικού πολέμου λόγω της διακοπής των διπλωματικών σχέσεων με την Πετρούπολη από τον Ιούλιο του 1821, η οθωμανική ηγεσία αδυνατούσε να επιφέρει ένα βαρύ πλήγμα στους Έλληνες. Αν εξαιρέσει κανείς το τραγικό τέλος με την κατάπνιξη της επανάστασης στη Μολδοβλαχία τον Σεπτέμβριο του 1821 και την αιματηρή καταστολή της εξέγερσης στη Χαλκιδική τον Οκτώβριο, σε όλα τα άλλα μέτωπα οι επαναστάτες είχαν επικρατήσει. Με την έναρξη του 1822 οι προοπτικές μιας ανέλπιστης νίκης απέναντι στην αποδυναμωμένη αλλά πάντα ισχυρότατη Οθωμανική Αυτοκρατορία, παρά τη σφοδρή αντίδραση της Ιεράς Συμμαχίας, διαγράφονταν λαμπρές. Ήδη το επαναστατημένο έθνος είχε συγκροτηθεί και πολιτειακά στα μέσα Ιανουαρίου 1822 με την Α΄ Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου και τη δημιουργία της πρώτης επαναστατικής κυβέρνησης με πρόεδρο του Εκτελεστικού τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο και του Βουλευτικού τον Δημήτριο Υψηλάντη.

Η μάχη της Πέτρας στις 12 Σεπτεμβρίου 1829: η στρατιωτική και διπλωματική σημασία της ελληνικής νίκης

 

Δημήτριος Υψηλάντης (1793-1832)

 Του Χρόνη Βάρσου

Φιλολόγου-ιστορικού ερευνητή

 Στις 12 Σεπτεμβρίου 1829 διεξήχθη η νικηφόρα μάχη στην Πέτρα της Βοιωτίας που σηματοδότησε τη λήξη του 9ετούς Αγώνα της Εθνικής Παλιγγενεσίας. Ένας Υψηλάντης (ο Αλέξανδρος) ξεκίνησε την Επανάσταση από τον Προύθο ποταμό και τις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες στις 22 Φεβρουαρίου 1821 και ένας άλλος (ο Δημήτριος) σφράγιζε την επική αναμέτρηση 9 χρόνια μετά στη Βοιωτία.

Τον Αύγουστο του 1829 ο Ρωσο-Τουρκικός πόλεμος, που είχε ξεσπάσει στις 14/26 Απριλίου 1828, είχε φτάσει σε οριακό σημείο για τον σουλτάνο, με τα ρωσικά στρατεύματα του στρατηγού Δέιβιτς (Hans Graf von Diebitsch) να βρίσκονται έξω από την Αδριανούπολη. Στις 10/22 Αυγούστου η πόλη παραδόθηκε και ο δρόμος προέλασης προς την Κωνσταντινούπολη ήταν πλέον ανοιχτός. Παράλληλα στο ανατολικό μέτωπο του Καυκάσου ο ρωσικός στρατός υπό τον στρατηγό Ιβάν Πάσκεβιτς μετά την κατάληψη του Ερζερούμ τέλη Ιουνίου, έφτασε στις 2/14 Αυγούστου μέχρι την Αργυρούπολη του Πόντου, 50 χλμ νότια της Τραπεζούντας. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία κατέρρεε.

26 Αυγούστου 1821: η μάχη των Βασιλικών. Οι επαναστάτες συντρίβουν τη στρατιά του Μπεϋράν πασά στη Φθιώτιδα

 

Η μάχη των Βασιλικών (πίνακας του Παν. Ζωγράφου)

του Χρόνη Βάρσου

Φιλολόγου-Ιστορικού Ερευνητή

 Τον Αύγουστο του 1821 η ελληνική επανάσταση διήνυε τον έκτο της μήνα και ήδη το μοναδικό αυτό εγχείρημα στην Ευρώπη είχε υπερβεί τεράστιες δυσκολίες, αντιμετωπίζοντας έναν πανίσχυρο αντίπαλο στο στρατιωτικό πεδίο και μια εχθρική Ιερά Συμμαχία στο διπλωματικό. Στο πρώτο αυτό διάστημα είχε πετύχει σημαντικές νίκες σε τοπικό επίπεδο, απελευθερώνοντας σημαντικές πόλεις και πολιορκώντας παράλληλα ισχυρά κάστρα της οθωμανικής αυτοκρατορίας, ιδίως στην Πελοπόννησο.

 Οι στρατιωτικές εξελίξεις της περιόδου Μαρτίου-Ιουλίου 1821

 Η επανάσταση είχε ήδη επεκταθεί και σε μεγάλο σταθμό σταθεροποιηθεί στα νησιά του Αιγαίου, τη Στερεά και τον Μοριά, ενώ συναντούσε ανυπέρβλητα προβλήματα στη Μολδοβλαχία λόγω του όγκου των σουλτανικών δυνάμεων που είχε περάσει τον Μάιο τον Δούναβη εισβάλλοντας στις Ηγεμονίες εναντίον του Αλεξάνδρου Υψηλάντη. Στο Αιγαίο ο ελληνικός επαναστατικός στόλος, κυρίαρχος σε όλο το θαλάσσιο θέατρο επιχειρήσεων, ήλεγχε αποτελεσματικά τις εξόδους της οθωμανικής αρμάδας. Στις 27 Μαΐου ο πυρπολητής Δ. Παπανικολής ανατίναξε το τεράστιο εχθρικό δίκροτο στην Ερεσσό, ενώ αρχές Ιουλίου ο ελληνικός στόλος απέτρεψε εχθρική απόβαση στη Σάμο και γενικά εμπόδιζε παντοιοτρόπως την πιθανότητα ναυτικών επιθέσεων στο κύριο μέτωπο της Πελοποννήσου. Εκεί σύμφωνα με το στρατηγικό σχέδιο του Θ. Κολοκοτρώνη πολιορκούνταν (από αρχές Απριλίου) στενά πλέον η Τρίπολη, ως το κέντρο της οθωμανικής άμυνας στον Μοριά, παράλληλα με την Πάτρα, το Ναύπλιο και τον Ακροκόρινθο. Η Καλαμάτα είχε απελευθερωθεί από τα τέλη Μαρτίου, η Μονεμβασιά έπεσε στις 23 Ιουλίου στα χέρια των επαναστατών και το Νιόκαστρο ακολούθησε στις 7 Αυγούστου.

14 Ιουλίου 1824: Η νικηφόρα μάχη στην Άμπλιανη Φωκίδας. Οι επαναστάτες συντρίβουν την ισχυρότατη στρατιά εισβολής του Δερβίς πασά

του Χρόνη Βάρσου

Φιλολόγου-Ιστορικού Ερευνητή 

M.A Νεώτερης & Σύγχρονης Ιστορίας Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφου 

 Τελειώνοντας το 1823 η οθωμανική αυτοκρατορία, μετά την απόλυτη αποτυχία των θερινών εκστρατειών της στη Στερεά (Μουσταής της Σκόδρας και Ομέρ Βρυώνης στη δυτική Στερεά και οι Γιουσούφ Περκόφτσαλης και Σαλήχ Αδριανούπολης στην ανατολική), έδειχνε τελείως αδύναμη να καταστείλει ένοπλα την ελληνική επανάσταση που φαινόταν να έχει σταθεροποιηθεί και επιβληθεί στρατιωτικά, ενώ σε διπλωματικό επίπεδο έθετε έντονα πια την ανάγκη για ευρωπαϊκή παρέμβαση. Ήδη από τα τέλη του 1823 η Ρωσία, με πρωτοβουλία του αυτοκράτορα Αλεξάνδρου A΄, δημοσιοποιούσε το «Σχέδιο των 3 Τμημάτων» (28 Δεκεμβρίου / 9 Ιανουαρίου 1824) ως μια ρωσική πρόταση παρέμβασης στο ακανθώδες πλέον ελληνικό Ζήτημα και καλούσε την άνοιξη του 1824 τους συμμάχους της στην Πετρούπολη για διαβουλεύσεις (Διάσκεψη Πετρούπολης 5/17 Ιουνίου - 3/15 Ιουλίου 1824).

Στον αντίποδα, η Επανάσταση, αν και έμπαινε πλέον στον τέταρτο χρόνο, ήδη παρουσίαζε σοβαρά σημάδια κόπωσης. Από την άνοιξη, η συμμαχία του σουλτάνου Μαχμούτ Β΄ (1808-1839) με τον φιλόδοξο ηγεμόνα της Αιγύπτου Μεχμέτ Αλή (1805-1848), έφερε την ένοπλη σύγκρουση στα όρια της. Ο σουλτάνος τον κάλεσε (με αντάλλαγμα την παραχώρηση της Κρήτης και του Μοριά στον 35χρονο γιό του Ιμπραήμ πασά) να επέμβει στο πλευρό του εναντίον των απείθαρχων ραγιάδων και να δώσει ένα τέλος στην ελληνική υπόθεση. Έτσι ο ικανότατος Ιμπραήμ πασάς διορίστηκε τον Μάρτιο του 1824, βαλής του Μοριά με αποστολή να καταστείλει την επανάσταση. 

8 Μαΐου 1821: Η μάχη στο Χάνι της Γραβιάς. Η ανέλπιστη νίκη του Οδυσσέα Ανδρούτσου

 

ο Οδυσσέας Ανδρούτσος (1788/90-1825)

του Χρόνη Βάρσου

Φιλολόγου-Ιστορικού Ερευνητή

Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος (1788/90-1825) γιός του φημισμένου κλεφταρματολού Ανδρέα Βερούση ή Ανδρούτσου από τις Λιβανάτες, είχε γεννηθεί στην Ιθάκη το 1790. Τον βάφτισε στο νησί η Μαρία Σοφιανού, σύζυγος του φημισμένου Λάμπρου Κατσώνη από τη Λειβαδιά, συμπολεμιστή του πατέρα του και αξιωματικού του ρωσικού στρατού που έδρασε την περίοδο του ρωσο-τουρκικού πολέμου 1787-1792 στο Αιγαίο αναπτύσσοντας εντυπωσιακή ναυτική δράση εναντίον του οθωμανικού στόλου.

Όταν ξέσπασε η εξέγερση του Αλή πασά των Ιωαννίνων ενάντια στην Πύλη (Ιούλιος 1820), ο Οδυσσέας, ήταν οπλαρχηγός της Λιβαδειάς, ήδη μυημένος στη Φιλική Εταιρεία από το 1818. Διωκόμενος από τον σουλτανικό πασά Ιμπραήμ Μπαμπά Πεχλιβάν που κινούμενος από τη Λάρισα προς νότον ανέλαβε να εκκαθαρίσει όλους τους φιλικά προσκείμενους στον Αλή αρματωλούς της Στερεάς, ο Οδυσσέας κατέφυγε στα Γιάννενα για να υποστηρίξει τον αποστάτη Αλή στη σύγκρουσή του με τον σουλτανικό στρατό που στάλθηκε εναντίον του, αφήνοντας στη θέση του το πρωτοπαλίκαρό του, Αθανάσιο Διάκο.

Με την πολιορκία του Αλή πασά να γίνεται όλο και πιο στενή προς τα τέλη του χειμώνα του 1820, πολλοί Έλληνες οπλαρχηγοί μυημένοι στη Φιλική Εταιρεία, ανάμεσά τους ο Ανδρούτσος, ο Πανουργιάς κι ο Καραϊσκάκης, σύμφωνα με τις οδηγίες της, προσπαθούσαν – όπως και οι Σουλιώτες ήδη από τον Δεκέμβριο - να παρατείνουν όσο μπορούσαν τη σύγκρουση με την Πύλη, προς όφελος της Επανάστασης, που επρόκειτο σε λίγο να ξεσπάσει.

23 Απριλίου 1821: Η μάχη της Αλαμάνας και ο ηρωικός θάνατος του Αθανασίου Διάκου

του Χρόνη Βάρσου

Φιλολόγου-Ιστορικού Ερευνητή

      Το 1821 ξεκίνησε με τους καλύτερους οιωνούς για τους Έλληνες στο πολεμικό πεδίο, λόγω της αποστασίας του φιλόδοξου και πολύ ισχυρού Αλή πασά των Ιωαννίνων (1788-1822) εναντίον του σουλτάνου Μαχμούτ Β’ (1808-1839) ήδη από τον Μάιο του 1820. Η ανταρσία αντιμετωπίστηκε άμεσα και από το καλοκαίρι του 1820 πολυάριθμος οθωμανικός στρατός είχε σταλεί υπό τον αρχισερασκέρη Ισμαήλ Πασόμπεη στην Ήπειρο για να υποτάξει τον απείθαρχο Αλβανό πασά. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα καταλήφθηκε ουσιαστικά όλο το κράτος του Αλή, από το Μεσολόγγι μέχρι το Δυρράχιο ενώ τουλάχιστον 18.000 άνδρες του, υπό τον Ομέρ Βρυώνη, αυτομόλησαν στους σουλτανικούς και ο ίδιος πολιορκούνταν από το φθινόπωρο στο κάστρο των Ιωαννίνων. Παράλληλα οι Σουλιώτες υπό τον Μάρκο Μπότσαρη είχαν ανακαταλάβει από τον Δεκέμβριο του 1820 το Σούλι μετά από 17 χρόνια εξορίας στην Κέρκυρα και διεξήγαγαν επιτυχημένο πόλεμο με τους σουλτανικούς, «συμμαχώντας» εικονικά με τον πρώην αδυσώπητο εχθρό τους, Αλή πασά.