Η τελευταία (5η) ναυτική εκστρατεία για τη σωτηρία του Μεσολογγίου (20 Μαρτίου – 15 Απριλίου 1826)

  

Του Χρόνη Βάρσου

Φιλολόγου – Ιστορικού Ερευνητή

Μ.Α Νεώτερης & Σύγχρονης Ιστορίας

Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφου 

  

Το παρόν άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "ΑΡΔΗΝ" (τεύχος 137, Μαρτίου - Μαΐου 2026)

Μετά την αποχώρηση του ελληνικού στόλου στα τέλη Ιανουαρίου 1826, ο αποκλεισμός του Μεσολογγίου έγινε ακόμη πιο ασφυκτικός δεδομένης και της συντριπτικής ναυτικής υπεροχής που απολάμβαναν οι πολιορκητές, ιδίως μετά την 6η Νοεμβρίου 1825 όταν η τεράστια τουρκοαιγυπτιακή αρμάδα (69 πολεμικά, 10 πυρπολικά και 66 μεταγωγικά) αγκυροβόλησε στον Πατραϊκό κόλπο[1]. Ο Ιμπραήμ έχοντας αντιληφθεί από νωρίς τη στρατηγική αξία της λιμνοθάλασσας για την άμυνα της πόλης, ξεκίνησε από τα μέσα Φεβρουαρίου συντονισμένες επιχειρήσεις για την κατάληψη των νησίδων της και τον πλήρη έλεγχο όλων των προσβάσεων. Στη λιμνοθάλασσα συγκεντρώθηκαν σταδιακά μετά τις 17 Φεβρουαρίου, δεκάδες ειδικά εξοπλισμένα πλοιάρια διαφόρων τύπων χωρίς καρίνα, κατάλληλα για πλεύση στα ρηχά νερά της, υποστηριζόμενα από ένα αιγυπτιακό ατμοκίνητο[2]. Στις 20 του μηνός επανέπλευσαν στην Πάτρα 50 περίπου πολεμικά από την Μεθώνη, όπου είχαν πάει για επισκευές στα τέλη Ιανουαρίου. Δύο μέρες μετά, έφτασε στο Μεσολόγγι από την Ηλεία και ο Χουσεΐν μπέης για να ηγηθεί των αποβατικών επιχειρήσεων. 

200 χρόνια από την πολιορκία του Μεσολογγίου και την Έξοδο των "Ελεύθερων Πολιορκημένων"

 

Καλεσμένος στις 17 Απριλίου 2026 από τον φιλόξενο και εξαιρετικά δραστήριο Σύνδεσμο Ελλήνων Φινλανδίας στο Ελσίνκι σε μια διαδικτυακή διάλεξη με αφορμή τα 200 χρόνια από την πολιορκία του Μεσολογγίου και την Έξοδο των "Ελεύθερων Πολιορκημένων".

 

  

 

https://www.youtube.com/watch?v=BK8Bfcicyjo

 

https://www.youtube.com/watch?v=TQqrY9nG_dY&t=10s

Η ηρωική Έξοδος του Μεσολογγίου: Το ιστορικό περίγραμμα ενός γεγονότος που συγκλόνισε τον κόσμο!

Καλεσμένος στις 3 Απριλίου στο Newshub και τη φιλόξενη εκπομπή του Κωστή Δαμαβολίτη σε μια συζήτηση για το Έπος των Ελεύθερων πολιορκημένων του Μεσολογγίου και τα 200 χρόνια από την ηρωική Έξοδο.

 

https://www.youtube.com/watch?v=44jjlp4BQGA

 

Η πολιορκία και η Έξοδος του Μεσολογγίου 200 χρόνια μετά

Καλεσμένος την Κυριακή 29 Μαρτίου 2026 από τον Θεόδωρο Νικολοβγένη στο διαδικτυακό κανάλι "Άμυνα και Γεωστρατηγική" με συνομιλητή τον ίδιο όπως και τον εξαιρετικό συνάδελφο ιστορικό Θεόδωρο Λάμπρο σε μια συζήτηση - αφιέρωμα στην Πολιορκία του Μεσολογγίου και την ηρωική Έξοδο, καθώς φέτος συμπληρώνονται τα 200 χρόνια από το Έπος των "Ελεύθερων Πολιορκημένων" της Ιεράς Πόλης. Εκτιμώ ότι διεξήχθη μια ιδιαίτερα συγκροτημένη συζήτηση που ανέδειξε πολλαπλές πτυχές της πολιορκίας. Ευχαριστώ θερμά για την τιμή της πρόσκλησης και της συμμετοχής, όπως και τους συνομιλητές για το επίπεδο και την ποιότητα του διαλόγου και των τοποθετήσεων.

 

 https://www.youtube.com/watch?v=R6q7RmueB5s

Η απόβαση του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο. Μια προσπάθεια αξιολόγησης της αιγυπτιακής εισβολής

Ιμπραήμ πασάς (1789-1848)

Του Χρόνη Βάρσου

Φιλολόγου – Ιστορικού Ερευνητή

Μ.Α Νεώτερης & Σύγχρονης Ιστορίας Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφου

  

 Το παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του cognoscoteam.gr

https://cognoscoteam.gr/archives/49278

 Έχουν περάσει 201 χρόνια από τις 12 Φεβρουαρίου 1825 όταν τα αιγυπτιακά στρατεύματα του Ιμπραήμ αποβιβάστηκαν στην Πελοπόννησο αντιπροσωπεύοντας μια πρωτόγνωρη και θανάσιμη απειλή για την Επανάσταση. Η αιγυπτιακή εισβολή εν μέσω χειμώνα, o «αφρικανικός σιμούν», όπως εμφατικά χαρακτηρίστηκε από τον ιστορικό Απόστολο Βακαλόπουλο, αιφνιδίασε και απείλησε σοβαρά τους Έλληνες με ολοκληρωτική ήττα. Με αφορμή την εκστρατεία του Ιμπραήμ στον Μοριά, τα τελευταία χρόνια έχει προβληθεί έντονα ένα κυρίαρχο αφήγημα περί «καταστολής και ήττας της ελληνικής Επανάστασης» από τον Αιγύπτιο στρατηγό που οδήγησε το 1827 στην ευρωπαϊκή παρέμβαση «σωτηρίας» των Ελλήνων στο Ναβαρίνο από τους «φιλάνθρωπους» συμμάχους. Μια όμως ψύχραιμη μελέτη και αξιολόγηση της τετραετούς σχεδόν αιγυπτιακής εκστρατείας στον Μοριά (12 Φεβρουαρίου 1825 – 23 Σεπτεμβρίου 1828) με βάση τα πραγματικά επιχειρησιακά της αποτελέσματα, οδηγεί στην εξαγωγή τελείως διαφορετικών συμπερασμάτων όσον αφορά όχι προφανώς τη δεδομένη επικινδυνότητα και το μέγεθος της αιγυπτιακής παρέμβασης αλλά το κατά πόσον αυτή επέφερε ή όχι την καταστολή της Επανάστασης.

Ο ναυτικός αγώνας στην Επανάσταση την περίοδο 1821-1823. Αξιολόγηση της στρατηγικής και τακτικής των εμπολέμων στο θαλάσσιο πεδίο

 

Η ναυμαχία των Σπετσών (8 Σεπτεμβρίου 1822)

 

του Χρόνη Βάρσου

Φιλολόγου-Ιστορικού ερευνητή

ΜΑ Νεώτερης & Σύγχρονης Ιστορίας Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφου.

 Το παρόν άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "ΑΡΔΗΝ" (τεύχος 134-135, Φεβρουαρίου - Μαΐου 2025)

Από την αρχή της Επανάστασης του 1821 ο ελληνικός στόλος, κλήθηκε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο τόσο στο ναυτικό πεδίο όσο και έμμεσα στην έκβαση των χερσαίων επιχειρήσεων. Αν και στον πυρήνα του ουσιαστικά ήταν ένας πρώην ιδιωτικός εμπορικός στόλος, την τελευταία 50ετία (1774-1821) είχε μεταβληθεί σταδιακά σε καθαρά πολεμικό, με την αύξηση της ναυτικής εκπαίδευσης, εμπειρίας και ετοιμότητας των πληρωμάτων του, τη βελτίωση των τακτικών μάχης αλλά και την ενίσχυσή του με ναυτικά πυροβόλα για την αντιμετώπιση των πειρατών της βόρειας Αφρικής. Η προεπαναστατική ελληνική ναυτιλία άθροιζε στις αρχές του 19^ου αιώνα πάνω από 950 πλοία άνω των 150 τόνων με 18.000 πληρώματα και 5.650 κανόνια από 45 ναυτότοπους (ναυτικά νησιά και παραθαλάσσιες περιοχές). Αν και περισσότερα από 700 πλοία προσχώρησαν στην Επανάσταση, αυτά που μπορούσαν να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις των ναυτικών συγκρούσεων (μπρίκια και γολέτες άνω των 180 τόνων με 12-18 πυροβόλα), σύμφωνα με ποικίλες πηγές, ανερχόταν σε περίπου 200 σκάφη (Ύδρα 74, Σπέτσες 47, Ψαρά 40, Κάσος 30, Γαλαξίδι 13). Εντούτοις ποτέ δεν κινητοποιήθηκαν ταυτόχρονα σε μια μόνον επιχείρηση πάνω από 70 πλοία, είτε λόγω οικονομικής δυσπραγίας, είτε λόγω οργανωτικής κι επιχειρησιακής αδυναμίας, με πιο συχνή τη δράση μικτών μοιρών των 20-30 πλοίων.

Το γεωπολιτικό τοπίο το 1821 - ο ρόλος της Φιλικής Εταιρείας - η Φθιώτιδα στα χρόνια της Επανάστασης 1821 - 1829

Καλεσμένος στο ΚΑΝΑΛΙ ENA TV της Λαμίας και την εκπομπή ΠΥΞΙΔΑ του Γιώργου Στεργιόπουλου, σε μια συζήτηση για το γεωπολιτικό τοπίο στην Ευρώπη και την Οθωμανική αυτοκρατορία λίγο πριν το ξέσπασμα της Επανάστασης του 1821, τον ρόλο της Φιλικής Εταιρείας και την πολεμική δράση στη Φθιώτιδα την περίοδο 1821-1829. 

https://www.youtube.com/watch?v=g3RYJc7XanA